“সামাজিক মাধ্যম আৰু বৰ্তমান সমাজত ইয়াৰ প্ৰভাৱ ৰচনা: দশমৰ পৰা দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে এক বিতং ৰচনা। সামাজিক মাধ্যমৰ ইতিবাচক আৰু নেতিবাচক দিশসমূহৰ লগতে ইয়াৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে জানিবলৈ পঢ়ক।”
সামাজিক মাধ্যম আৰু বৰ্তমান সমাজত ইয়াৰ প্ৰভাৱ
পাতনি
একবিংশ শতিকাক তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ যুগ বুলি কোৱা হয়। এই যুগত মানুহৰ মাজত যোগাযোগৰ আটাইতকৈ সহজ আৰু দ্ৰুত মাধ্যমটোৱেই হৈছে সামাজিক মাধ্যম। ফেচবুক, হোৱাটছএপ, ইনষ্টাগ্ৰাম, ইউটিউব আৰু এক্স (পূৰ্বৰ টুইটাৰ) আদিৰ জৰিয়তে আজি বিশ্বৰ এখন প্ৰান্তৰ মানুহে আনখন প্ৰান্তৰ লগত মূহূৰ্তৰ ভিতৰতে সংযোগ স্থাপন কৰিব পাৰে। সামাজিক মাধ্যমে পৃথিৱীখনক সঁচাকৈয়ে এখন ‘গোলকীয় গাঁও’ (Global Village) লৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে।
ইতিবাচক প্ৰভাৱ
সামাজিক মাধ্যমৰ ফলত আমাৰ সমাজখন বহু দিশত লাভৱান হৈছে:
-
তৎক্ষণাত যোগাযোগ: আগৰ দিনৰ দৰে চিঠি-পত্ৰৰ বাবে অপেক্ষা নকৰি এতিয়া চকুৰ পচাৰতে বাৰ্তা আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰি।
-
শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ বিস্তাৰ: শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে সামাজিক মাধ্যম বৰ্তমান বৰদান স্বৰূপ। ইউটিউব বা বিভিন্ন শৈক্ষিক গ্ৰুপৰ জৰিয়তে ঘৰতে বহি কঠিন বিষয়বোৰ শিকিব পৰা যায়।
-
জনমত গঠন আৰু সজাগতা: কোনো সামাজিক অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিবলৈ বা কোনো জৰুৰীকালীন অৱস্থাত (যেনে- তেজৰ প্ৰয়োজন হ’লে বা বানপানীৰ সময়ত) সহায় বিচাৰিবলৈ ই এক শক্তিশালী মঞ্চ।
-
প্ৰতিভা বিকাশ: লুকাই থকা প্ৰতিভাসমূহ (যেনে- গান, নাচ, সাহিত্য) বিশ্বৰ দৰবাৰত চিনাকি কৰি দিবলৈ সামাজিক মাধ্যম অতি কাৰ্যকৰী।
নেতিবাচক প্ৰভাৱ
প্ৰতিটো বস্তুৰে এটা ভাল দিশ থকাৰ দৰে ইয়াৰ কিছুমান বেয়া দিশো আছে, যিয়ে সমাজৰ ক্ষতি সাধন কৰিছে:
-
সময়ৰ অপচয়: বিশেষকৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজত সামাজিক মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে তেওঁলোকৰ পঢ়া-শুনা আৰু সৃজনীমূলক কামত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে।
-
ভুল তথ্য আৰু উৰাবাতৰি: বহু সময়ত সামাজিক মাধ্যমত অপপ্ৰচাৰ বা উৰাবাতৰি বিয়পাই সমাজত অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰা দেখা যায়।
-
মানসিক স্বাস্থ্যৰ অৱনতি: আনৰ জাকজমকীয়া জীৱনৰ লগত নিজৰ জীৱন তুলনা কৰি বহুতু কিশোৰ-কিশোৰী মানসিক চাপ বা হতাশাত ভোগা পৰিলক্ষিত হয়।
-
চাইবাৰ অপৰাধ: ব্যক্তিগত তথ্য চুৰি হোৱা বা ‘চাইবাৰ বুলিং’ (Cyber Bullying) ৰ দৰে সমস্যাই সমাজত এক নতুন ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিছে।
ছাত্ৰ সমাজৰ দায়িত্ব
দশম শ্ৰেণীৰ পৰা দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল দেশৰ ভৱিষ্যত। তেওঁলোকে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰোঁতে কিছু সাৱধানতা অৱলম্বন কৰা উচিত। কেৱল নিজৰ প্ৰয়োজনীয় শিক্ষামূলক কামতহে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা আৰু কোনো সন্দেহজনক লিংক বা বাতৰি শ্বেয়াৰ নকৰাটো তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য।
সামৰণি
সামাজিক মাধ্যম এক দুমুখীয়া তৰোৱালৰ দৰে। ইয়াৰ সঠিক ব্যৱহাৰে সমাজক উন্নতিৰ শিখৰলৈ লৈ যাব পাৰে আৰু ইয়াৰ অপব্যৱহাৰে সমাজক ধ্বংসৰ গৰাহলৈ ঠেলি দিব পাৰে। গতিকে, আমি ইয়াৰ দাস হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক এক সঁজুলি হিচাপেহে গ্ৰহণ কৰা উচিত। সচেতনতা আৰু সংযমেহে সামাজিক মাধ্যমক মানৱ জাতিৰ বাবে আশীৰ্বাদ কৰি তুলিব। ০ ০ ০
You May Like: সাহিত্য অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা ৰচনা
সামাজিক মাধ্যম আৰু বৰ্তমান সমাজত ইয়াৰ প্ৰভাৱ ৰচনা : সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
১. সামাজিক মাধ্যমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সুবিধাটো কি?
উত্তৰ: সামাজিক মাধ্যমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সুবিধাটো হ’ল তৎক্ষণাত যোগাযোগ। ইয়াৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ মানুহৰ সৈতে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বাৰ্তা, ছবি বা ভিডিঅ’ আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰি আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলে ঘৰতে বহি অনলাইন শিক্ষা লাভ কৰিব পাৰে।
২. সামাজিক মাধ্যমে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ওপৰত কেনেধৰণৰ কুপ্ৰভাৱ পেলাব পাৰে?
উত্তৰ: অত্যধিক সামাজিক মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰে শিক্ষাৰ্থীৰ সময়ৰ অপচয় কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ শৈক্ষিক ফলাফলত বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াৰ উপৰিও ই চকুৰ সমস্যা, অনিদ্ৰা আৰু মানসিক চাপৰ দৰে সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
৩. ‘চাইবাৰ বুলিং’ (Cyber Bullying) মানে কি?
উত্তৰ: সামাজিক মাধ্যম বা ইন্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰি কাৰোবাক মানসিকভাৱে হাৰাশাস্তি কৰা, অপমানজনক মন্তব্য দিয়া বা কাৰোবাৰ ব্যক্তিগত ফটো/ভিডিঅ’ অনুমতি অবিহনে শ্বেয়াৰ কৰাকেই চাইবাৰ বুলিং বুলি কোৱা হয়।
৪. সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে কেনেকৈ জনমত গঠন কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: সমাজৰ যিকোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় বা সামাজিক অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে যেতিয়া বহুলোকে সামাজিক মাধ্যমত একেলগে মাত মাতে, তেতিয়া ই চৰকাৰ বা প্ৰশাসনৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। এনেদৰেই ই এক শক্তিশালী জনমত গঠনৰ মঞ্চ হিচাপে কাম কৰে।
৫. সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰোঁতে কি সাৱধানতা ল’ব লাগে?
উত্তৰ: সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰোঁতে সদায় ব্যক্তিগত তথ্য (যেনে- ফোন নম্বৰ, ঠিকনা) গোপন ৰাখিব লাগে। কোনো অচিনাকি মানুহৰ সৈতে বন্ধুত্ব কৰা আৰু উৰাবাতৰি বা ভিত্তিহীন বাতৰি শ্বেয়াৰ কৰাৰ পৰা বিৰত থকাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
বিঃ দ্রঃ “যদি আপুনি ‘সামাজিক মাধ্যম আৰু বৰ্তমান সমাজত ইয়াৰ প্ৰভাৱ’ শীৰ্ষক ৰচনাখন পঢ়ি উপকৃত হৈছে, তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ মতামত আমাক জনাবলৈ নাপাহৰিব। আপোনাৰ বহুমূলীয়া পৰামৰ্শক আমি সদায় আদৰণি জনাম।”












